ข่าว
การซื้อ-ขายวุฒิการศึกษา : ผลไม้ของต้นไม้ที่เป็นพิษ

ผลไม้ของต้นไม้ที่เป็นพิษ หรือ “Fruit of the poisonous tree” เป็นคำพูดเปรียบเปรย ถึงการหาพยานหลักฐานที่ผิดกฎหมายสำหรับการพิจารณาคดีในศาลของสหรัฐอเมริกา ความหมาย คือ ถ้าที่มาของหลักฐาน (ต้นไม้) ได้มาอย่างมีมลทิน ด่างพร้อย มัวหมองหรือไม่ถูกต้องแล้ว (Tainted) อะไรก็ตามที่เป็นผลตามมาของสิ่งนั้น (ผลไม้) ก็จะเป็นเช่นนั้นด้วย ถ้าเป็นพยานหลักฐานก็เป็นพยานหลักฐานที่ไม่สามารถนำเข้ามาสู่ศาลได้เพราะได้มาอย่างผิดกฎหมาย แต่นั่นเป็นบริบทในสังคมอเมริกัน

สำหรับการซื้อ-ขายวุฒิการศึกษาที่เป็นข่าวต่อเนื่องในหน้าหนึ่งของหนังสือพิมพ์รายวันบางฉบับติดต่อกันนานกว่าหนึ่งสัปดาห์ที่เป็นอยู่ขณะนี้ (สัปดาห์ที่ 4 ของเดือนเมษายน พ.ศ. 2554) มีหลายประเด็นทำให้การเปรียบเปรยถึง “ผลไม้ของต้นไม้ที่เป็นพิษ” สามารถนำมาขยายความตามหลักของเหตุและผล ซึ่งมีอยู่ในวิธีการทางวิทยาศาสตร์และคำสอนของพุทธศาสนา ทั้งในเรื่องของการล่อซื้อวุฒิการศึกษาเพื่อหาแหล่งที่มา ไปจนถึงเหตุและปัจจัยที่ทำให้มีการซื้อ-ขายวุฒิการศึกษา โดยเฉพาะ “วุฒิครู” มูลเหตุหรือปัจจัยที่เป็นต้นไม้พิษนี้ ส่งผลให้เกิดผลไม้พิษในสายพันธ์ต่าง ๆ มากมาย เช่น การจ้างทำผลงานวิชาการของครูเพื่อเข้าสู่ตำแหน่งวิชาการ การซื้อขายตำแหน่งครูและผู้บริหารสถานศึกษา การเปิดหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพครูจำนวนมากที่ไม่ได้มาตรฐาน และการซื้อ-ขายวุฒิการศึกษา เป็นต้น ต้นไม้พิษอาจมีหลายต้น แต่ละต้นอาจผสมพันธุ์เกิดเป็นสายพันธุ์ใหม่จำนวนมากกว่านี้ก็ได้ ต้นไม้เหล่านั้นอาจเป็นต้นไม้ดังนี้

ต้นไม้แห่งกฎเกณฑ์กติกาของสังคม

เมื่อมีการเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบ กฎหมายของบ้านเมือง หรือการเลือกเอาต้นไม้มาปลูก ย่อมทำให้เกิดผลกระทบต่าง ๆ ที่ตามมาจำนวนมากทั้งด้านที่เกิดประโยชน์ ซึ่งอาจถือว่าเป็นผลไม้ที่สามารถบริโภคได้ ในขณะเดียวกันก็มีผลไม้พิษเกิดขึ้นจากต้นไม้เป็นพิษ จากการปรับเปลี่ยนเงื่อนไข กฎกติกาของสังคม เช่น การปฏิรูปการศึกษา การมีพระราชบัญญัติการศึกษา การยุบรวมทบวงมหาวิทยาลัยเข้ากับกระทรวงศึกษาธิการ การยกฐานะของมหาวิทยาลัยราชภัฏและมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล การผลักดันให้มหาวิทยาลัยของรัฐเป็นมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ การปรับมาตรฐานวิชาชีพครูและมาตรฐานการผลิตครู การใช้อำนาจของหน่วยงานบางหน่วยงาน เช่น คุรุสภาและสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษาหรือ สกอ. และนโยบายของรัฐในแต่ละรัฐบาล เป็นต้น สิ่งเหล่านี้เป็นต้นไม้ที่ออกผลให้กับสังคมไทยในปัจจุบันอย่างมาก การบริโภคหรือถือเอาประโยชน์จากผลไม้เหล่านี้อาจไม่สามารถมีได้เท่าเทียมกัน และผลไม้บางอย่างอาจมาจากต้นไม้เป็นพิษสำหรับบางกลุ่ม บางสังคม หรือบางคนทำให้ไม่สามารถยอมรับผลไม้ของต้นไม้ที่เป็นพิษเหล่านั้นได้

ต้นไม้แห่งการรักษาประโยชน์ของกลุ่ม

เมื่อประชาชนที่เป็นสมาชิกของสังคม ได้รับข้อมูลข่าวสารอย่างรวดเร็ว ด้วยเทคโนโลยีสื่อสารสมัยใหม่ทำให้เกิดพลังของสังคมของแต่ละกลุ่มที่ต้องการรักษาผลประโยชน์ของกลุ่มตน กลุ่มที่เคยได้เปรียบทางสังคมจะถูกคุกคามจากกลุ่มที่เคยถูกเอาเปรียบ ความคาดหวังในการรักษาประโยชน์และความเป็นธรรมของกลุ่มมีมากขึ้นบวกกับพลังที่เข้มแข็งขึ้น ทำให้เกิดความคาดหวังในการรักษาประโยชน์ของกลุ่มตนเองอย่างรุนแรง เช่น กลุ่มวิชาชีพต่าง ๆ ก็เริ่มสร้างเงื่อนไขและมาตรฐานวิชาชีพให้สูงขึ้น เพื่อรักษาสถานะและกีดกันไม่ให้ผู้อื่นเข้ามาร่วมประโยชน์ในวิชาชีพตนโดยง่าย รวมทั้งกลุ่มทุน กลุ่มแรงงาน และกลุ่มนักวิชาการอาวุโสที่ได้ประโยชน์จากกฎระเบียบที่ตนเองได้เป็นผู้กำหนดไว้ ต้นไม้ที่เกิดขึ้นเป็นต้นไม้แห่งการรักษาประโยชน์ของกลุ่ม และต้นไม้แห่งเทคโนโลยีการสื่อสารที่ทันสมัย แต่ผลของต้นไม้เหล่านี้เป็นผลไม้ของต้นไม้ที่เป็นพิษของบางกลุ่ม บางคน ที่ไม่อาจยอมรับผลไม้เหล่านี้ได้

ต้นไม้แห่งการยึดถือประโยชน์ของตน

ในระดับปัจเจกบุคคลนั้นเริ่มตระหนักถึงความไร้ประโยชน์ของการมีอุดมการณ์ และใช้ชีวิตตามอุดมคติที่ตนเองปรารถนา แต่เริ่มโหนกระแสค่านิยมของสังคมมากขึ้น เพราะเห็นประโยชน์จากการทำตามกระแสและได้รับความคุ้มครองทั้งจากรัฐและสังคม เช่น ค่านิยมการเข้าศึกษาในบางสาขาวิชา ในบางเวลาเป็นค่านิยมตามกระแสสังคม บางสาขาวิชาไม่สามารถตอบสนองความต้องการทั้งของบุคคลและของสังคมได้อย่างแท้จริง การส่งเสริมให้เกิดความเชื่อมั่นในตนเองกลายเป็นการยึดถือตนเองเป็นสำคัญกลายเป็นต้นไม้แห่งความเห็นแก่ตัว ไม่เกรงกลัวความผิด กล้าที่จะทำผิดเพื่อให้ได้ประโยชน์ของตน ไม่สนใจกระบวนการได้มาอย่างถูกต้อง แต่สนใจผลลัพธ์ที่ได้ตามประสงค์ เช่น สถาบันการศึกษากล้าที่จัดการเรียนการสอนที่ไม่ได้มาตรฐาน ผิดกฎกติกา ขายวุฒิการศึกษาเพียงเพื่อให้ได้เงินตามประสงค์ สำหรับบุคคลกล้าที่จะซื้อวุฒิการศึกษา และทำในสิ่งที่ผิดกฎหมาย ศีลธรรม ทั้งต่อหน้าและลับหลังเพื่อประโยชน์ทั้งทางตรงและทางอ้อมแก่ตน ต้นไม้ที่เป็นพิษเหล่านี้ผลิดอกออกผลอยู่ในสังคมจึงพบเห็นผู้คนในสังคมที่มีลักษณะยึดประโยชน์ส่วนตนมากกว่าส่วนรวม รวมทั้งแสดงลักษณะ"แปลก ๆ" และถ้าผลไม้ของต้นไม้เป็นพิษมีจำนวนมากอาจทำให้มาตรฐานความถูกต้องและความดีงามแห่งตนของปัจเจกบุคคลจะถูกผลไม้จากต้นไม้เป็นพิษทำลายไปด้วย ทำให้สังคมที่น่าอยู่กลายเป็นสังคมอันตรายและไม่น่าอยู่ได้เช่นกัน

การกำจัดผลไม้ของต้นไม้ที่เป็นพิษ

ในกระบวนการยุติธรรมของสหรัฐอเมริกา การไม่ยอมรับหลักฐานที่ได้มาอย่างไม่ถูกต้องเข้าสู่สำนวนการพิจารณาคดีในศาลถือเป็นการกำจัดผลไม้ แต่อย่างไรก็ตามการตัดต้นไม้ที่เป็นพิษทิ้งเสียไม่ควรเป็นมาตรการที่นำมาใช้ แต่ไม่ส่งเสริมให้เติบโตและขยายพันธุ์ เพราะต้นไม้ที่เป็นพิษนั้นอาจจะยังประโยชน์กับบางกลุ่มหรือบางมาตรฐานที่มีชีวิตอยู่ได้ด้วยการอาศัยความเป็นพิษของต้นไม้ และผลไม้จากต้นไม้เหล่านั้นนำมาใช้ถ่วงดุลของธรรมชาติที่มีทั้งส่วนที่เป็นพิษและส่วนที่เป็นประโยชน์ และนอกจากนั้นการมีต้นไม้ที่เป็นพิษทำให้รู้ว่าต้นไม้ที่ไม่เป็นพิษเป็นอย่างไร และผลไม้ของต้นไม้ไม่เป็นพิษควรได้รับการส่งเสริมอย่างไร

ในการบริหารจัดการเพื่อแก้ปัญหาการซื้อ-ขายวุฒิการศึกษานั้น ควรใช้แนวทางเดียวกัน คือ ไม่ยอมรับผลไม้ของต้นไม้ที่เป็นพิษ แต่ใช้กระบวนการตรวจสอบและควบคุมคุณภาพที่เหมาะสม กรณีการซื้อ-ขายวุฒิการศึกษาเป็นปรากฏการณ์ผลไม้ของต้นไม้ที่เป็นพิษ ที่ต้องการการปรับปรุงแก้ไขทั้งระบบ

ร่วมแสดงความคิดเห็น
จาก*
 
อีเมล
ความคิดเห็น*
 
มูลนิธิแพธทูเฮลท์ (path2health) อาคารร่วมประสงค์ ชั้น 3
37/1 ถนนเพชรบุรี 15 แขวงพญาไท เขตราชเทวี  กรุงเทพฯ 10400
โทรศัพท์: 02-653-7563-5 โทรสาร: 02-653-7566
ด้วยความสนับสนุนของ กองทุนโลกฯ (The Global Fund to Fight AIDS, Tuberculosis and malaria)
20850680