วันที่ ๒๗ มีนาคม ๒๕๕๑

ทักษะการเป็นผู้นำกิจกรรม

โดย     กลุ่มเรือนเพาะชำ

 

การนำกิจกรรมมาใช้ในการจัดกลุ่มสัมพันธ์

กิจกรรมที่ใช้ในกลุ่มสัมพันธ์สำหรับการฝึกอบรม เพื่อพัฒนาพฤติกรรมการเรียนรู้ สร้างกระบวนการกลุ่ม โดยใช้กิจกรรมเสริมสร้างบรรยากาศที่เอื้ออำนวยให้ผู้เข้าร่วมอบรมเกิดการเรียนรู้มากที่สุด ทั้งนี้เพื่อนำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เหมาะสมตามวัตถุประสงค์ของการฝึกอบรม

 

จุดมุ่งหมาย

·       เพื่อสร้างความสัมพันธ์ที่ดีในกลุ่มผู้ร่วมงาน

·       เพื่อให้ผู้ร่วมงานเปิดตัวเอง ทำให้สามารถทำงานร่วมกันได้

·       เพื่อเป็นข้อคิด ส่งเสริมการพัฒนาบุคลิกภาพ

·       เพื่อเตรียมความพร้อมไปสู่การเรียนรู้

·       เพื่อความสนุกสนาน

 

ลักษณะโดยทั่วไปของกิจกรรม

·       มีจุดประสงค์และกติกาชัดเจน

·       มีเกณฑ์การตัดสินหรือเฉลยคำตอบพร้อมเหตุผล

·       มีกำหนดระยะเวลาแน่นอน

·       สามารถจัดลำดับความสามารถของบุคคลได้

·       มีอุปกรณ์ที่ใช้ในการทำกิจกรรมที่จับต้องได้

·       สามารถเล่นได้ทั้งเดี่ยวหรือเป็นกลุ่ม

 

คุณสมบัติของกิจกรรม

·       ผู้เข้าร่วมกิจกรรมทุกคนมีส่วนร่วม

·       มุ่งสร้างความเข้าใจ เห็นใจกัน

·       มีโอกาสให้แสดงความคิดเห็น อภิปราย

·       ให้ข้อคิด มีการประเมินผลและวิเคราะห์

·       สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้

·       สร้างความพอใจให้กับทุกคน

ประเภทของกิจกรรมที่ใช้ในการฝึกอบรม

·       กิจกรรมเพื่อละลายพฤติกรรม

·       กิจกรรมเพื่อประสบการณ์การเรียนรู้

·       กิจกรรมเพื่อนันทนาการ 

 

กิจกรรมทลายเกราะน้ำแข็ง (Ice Breaking)

เป็นขบวนการสลายพฤติกรรม ซึ่งตามธรรมชาติของมนุษย์ เมื่อเข้าสู่สังคมใหม่จะรู้สึกว่าตนเองไม่ปลอดภัย จึงต้องสลายพฤติกรรมเหล่านี้ ทำให้กล้าเปิดเผย หรือบางคนถ้ามีเพื่อนมาด้วยก็จะไม่ยอมคุยกับคนอื่นนอกจากกลุ่มของตนเองที่มา จะต้องสลายพฤติกรรมเหล่านี้ให้เขารู้จักเพื่อนใหม่ ไม่ให้เกิดช่องว่างระหว่างกัน ดังนั้นกิจกรรมที่นำมาใช้ในขบวนการนี้ จะเป็นกรรมที่ง่ายๆ ทำได้ทุกคน ทำให้คนรู้จักชื่อและกล้าที่จะพูดคุยกัน หรือกล้าที่จะสัมผัสกัน โดยมีกรอบ ตัวอย่างของกิจกรรม เช่น ปรบมือแนะนำชื่อ ส่งชื่อ เกมป้ายชื่อ วาดรูปแนะนำตัว ลมเพลมพัด แตะอะไรดี ผึ้งแตกรัง เป็นต้น

 

กิจกรรมเพื่อประสบการณ์การเรียนรู้

เป็นการนำเอากิจกรรม (เพลง เกม การละเล่น ฯลฯ) มาสร้างเงื่อนไขเพื่อเสริมสร้างและ ความกระชับความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล ให้ยอมรับ ปรับเปลี่ยนท่าที สำหรับการทำงานร่วมกันต่อไป กระบวนการนี้ทำให้คนเปิดเผยตนเอง ทั้งบุคลิกภายนอก และภายในจิตใจ ทำให้เข้าใจซึ่งกันและกัน ปรับตัวเองและเรียนรู้คนอื่น เช่น เกม เพลง รวมเงิน ทำให้คนเปิดเผยตนเอง คือกล้าแสดงออก กล้ารำ ขณะเดียวกันก็ได้รู้จักสนิทสนมกับคนอื่น

 

กิจกรรมเพื่อนันทนาการ

เป็นการจัดกระบวนการต่อเนื่อง หลังจากสร้างความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลได้ในระดับหนึ่ง จะพยายามนำเอาความคิด จินตนาการของแต่ละคนนำเสนอผ่านเงื่อนไขของเกม แต่ละลักษณะของเกมยังไม่ใช่การรวมกันเป็นทีมอย่างจริงจัง เพียงเพื่อจะสามารถรับรู้ความคิดของเพื่อนแต่ละคน มองเพียงลักษณะ บุคลิก ความคิด ความสามารถของแต่ละคน เช่น การเล่านิทานต่อกันเราจะเห็นถึงจินตนาการของเพื่อน รับรู้ความคิดของเพื่อนจากนิทานที่เพื่อนเล่าสื่อออกมา แต่บ่งบอกความเป็นตัวเองของแต่ละคน

 

องค์ประกอบของกิจกรรม

·       วัตถุประสงค์ของกิจกรรม

·       กิจกรรม

·       ผู้นำกิจกรรม

·       ผู้ร่วมกิจกรรม

·       เวลา สถานที่

·       อุปกรณ์

 

ลักษณะของผู้นำกิจกรรม

·       มีมนุษย์สัมพันธ์ที่ดี

·       มีคุณธรรม เช่น อดทน เสียสละ สุภาพ เป็นต้น

·       ฝึกทักษะให้คล่องแคล่ว

·       มีความมั่นใจในตนเอง

·       มีความคิดสร้างสรรค์

·       ดึงคุณค่าที่อยู่ในเกมมาสอนได้

·        พูดเสียงดังฟังชัด เข้าใจง่าย

·        มีไหวพริบ ไวต่อความรู้สึกของผู้ร่วมกิจกรรม

·        สร้างเอกลักษณ์เฉพาะตัว

·        เปิดใจกว้างเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ

·        คำนึงถึงความปลอดภัย

 

เพลงนันทนาการที่ใช้ประกอบกิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์

·       ใช้เพลงเป็นสื่อ เพื่อให้สมาชิกปฏิบัติตามได้ง่าย 

·       เกิดความเพลิดเพลินสนุกสนานในการร่วมกิจกรรม

·       ผ่อนคลายความตึงเครียดในการอบรมสัมมนา

 

ลักษณะเพลงนันทนาการ

·       เนื้อเพลงสั้น ร้องง่าย

·       มีจังหวะและทำนองสนุกสนาน เร้าใจ

·       ช่วยสร้างบรรยากาศให้สมาชิกร่วมร้องด้วย

·       สามารถใช้ในการทักทาย ทำความรู้จัก

·       สร้างความสามัคคีในหมู่คณะ ฝังใจ สามารถจำการอบรมครั้งนั้นๆ ได้

·       เสริมสร้างความมีระเบียบวินัย เคารพซึ่งกันและกัน

 

เทคนิคระหว่างการดำเนินกิจกรรม

·       ต้องมีมุกเปิดตัว

·       นำอย่างเป็นขั้นตอน ลื่นไหลเป็นธรรมชาติ

·       อยู่ในตำแหน่งที่มองเห็นและได้ยินเสียงชัดเจน

·       ควรคิดว่ากำลังนำเกม ไม่ใช่สอน

·       ควรสาธิตเกมแทนที่จะอธิบาย และใช้เวลาสาธิตน้อย และเป็นขั้นตอนเข้าใจง่าย

·       บางเกมต้องมีหน้าม้าหรือผู้ที่กล้าแสดงออกช่วยสร้างบรรยากาศ

·       คนนำควรมี 2-3 คนไม่ควรแย่งกันพูด

·       ใช้นกหวีดในกรณีที่จำเป็น

·       ในสถานการณ์วุ่นวายควรใช้การเรียกรหัสหรือนับถอยหลัง

·       การแบ่งกลุ่มควรให้มีความสามารถพอกัน

·       กรณีที่ผู้เล่นกลุ่มใหญ่ควรสร้างจุดสังเกต

·       ถ้ามีบุคลากรมากควรให้มีพี่เลี้ยงกลุ่ม

·       ถ้าผิดพลาดควรรีบแก้ไขและเริ่มเกมต่อไป

·       หยุดเมื่อสนุกถึงที่สุด แต่ไม่รีบเปลี่ยนเกม

·       เปลี่ยนเกมอย่างต่อเนื่องแนบเนียน

·       ควรลงโทษผู้แพ้ในเชิงสร้างสรรค์

 

การจัดลำดับเกมในกิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์

·       เกมเตรียมความพร้อม

·       เกมละลายพฤติกรรม

·       เกมสร้างความสัมพันธ์  รู้จักกัน

·       เกมกลุ่ม

·       กิจกรรมหลัก

·       สรุปกิจกรรม