วันที่ ๒๕ มกราคม ๒๕๕๑

เรียนรู้จากหนังสั้นของเยาวชน

โดย ทีมเยาวชน มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง

ข้อคิดจากการ นุ่งสั้น ห่มสั้น *

เมื่อเห็นนักศึกษาสาวนุ่งกระโปรงสั้น เสื้อรัดอก รู้สึกอย่างไร” นั่นคือคำถามที่ก่อให้เกิดความเคลื่อนไหวขึ้นในห้องประชุมเล็กๆ ห้องหนึ่งซึ่งประกอบด้วยครูสอนเพศศึกษา ผู้ทำงานเกี่ยวข้องกับเรื่องเอดส์และเรื่องเพศ และเยาวชนจำนวนหนึ่ง

คำถามนี้ดังขึ้นหลังจากคนในห้องชมหนังสั้นที่แสดงเครื่องแบบนิสิตนักศึกษาในยุคปัจจุบัน ซึ่งนิยมแต่งกายในชุดที่เน้นให้เห็นทรวดทรวงอย่างชัดเจน

หลากเสียงที่ส่งออกมามีตั้งแต่

“เป็นเรื่องค่านิยมของวัยรุ่น ซึ่งก็เปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัย”

“ถ้าหากนักศึกษาแต่งกายที่ไม่อยู่ในรูปแบบของสถาบันออกแบบไว้ถือว่าทำผิด และบ่งบอกถึงลักษณะนิสัยของคนคนนั้นด้วย ถือว่าทำลายวัฒนธรรม และสร้างปัญหาแก่สังคม”

“อาจต้องเพิ่มมาตราการให้เข้มงวดมากกว่านี้ เพราะกฎระเบียบ ไม่สามารถควบคุมได้”

“ต้องรู้จักกาลเทศะ”

“จะแต่งกายแบบไหนก็ตาม ก็ไม่ควรเอาเรื่องการแต่งกายเป็นตัดสินคุณค่าของความเป็นคน น่าจะพิจารณาว่าคุณค่าของคนนั้นอยู่ตรงไหนมากกว่าเรื่องการแต่งกาย”

“นุ่งสั้น ถือว่าเป็นการแต่งตัวยั่วยุอารมณ์ทางเพศ ภัยที่จะเกิดขึ้นอาจถูกข่มขืน ซึ่งก่อให้เกิดปัญหาสังคม”

“แฟชั่นชุดนิสิตนักศึกษาเป็นนวัตกรรมการแต่งกายที่ปรับเปลี่ยนรูปแบบไปทุกยุค แต่สิ่งที่คงไว้คือความสวยงาม เพราะแม้แต่ยุคก่อนก็มีการแต่งกายโชว์เนื้อหนัง เกาะอก กางเกงขาสั้นเหมือนกัน จึงไม่ควรโทษวัยรุ่นว่าทำให้วัฒนธรรมเสื่อมเสีย แต่ต้องยอมรับว่าเป็นเรื่องที่มีมานานแล้ว”

“ควรใช้วิธีชวนคุยมากกว่า ห้าม ปราม ลงโทษ สร้างกฎระเบียบ เพื่อให้เห็นว่า ถ้าหากแต่งตัวแบบนี้แล้วข้อดี ข้อเสียคืออะไร ถ้าไม่อยากให้เกิดแบบนั้นจะทำอย่างไร เราเองก็กำลังเชื่อแบบเดิมๆ เช่น ผู้ชายที่ข่มขืนผู้หญิงส่วนใหญ่มักจะให้เหตุผลว่า “ผู้หญิงแต่งตัวยั่วยุ” แต่ไม่ได้บอกเลยว่าที่ทำแบบนั้นเพราะตัวเองไม่สามารถจัดการกับอารมณ์ตัวเองได้แม้แต่คนเดียว แล้วเราก็เชื่อแบบนั้น ผลิตซ้ำๆ แบบนั้นอยู่เรื่อยๆ”

“ภาพที่ดูส่วนใหญ่เป็นภาพของผู้หญิง แต่ไม่มีภาพของผู้ชายเลย และผู้ชายก็ไม่เคยถูกมองในด้านลบในเรื่องการแต่งกาย ที่จริงแล้ว ก็เป็นเรื่องสิทธิส่วนบุคคล แต่ส่วนใหญ่ผู้หญิงก็จะถูกลงโทษ ทั้งๆ ที่ผู้ชายก็ชอบมอง ไม่มีใครไป (ด่า) จัดการกับผู้ชายเลย ซึ่งคิดว่าผู้ชายเองก็ชอบมองอยู่แล้ว เมื่อเกิดอารมณ์ทางเพศทำไมไม่จัดการกับอารมณ์ตัวเอง ปัญหาสังคมที่ผู้ชายชอบไปข่มขืนผู้หญิง ก็พบว่าส่วนใหญ่เป็นคนใกล้ชิด เช่น คนในครอบครัว”

การสนทนาในห้องที่กินเวลาประมาณ ๑ ชั่วโมงไม่ได้จบลงด้วยการหาทางออกให้กับเรื่องที่กำลังมองต่างมุม แต่จบด้วยการนำเสนอผลสำรวจความเห็น โดยกลุ่มเยาวชน ได้ทำการสำรวจผู้ที่มาร่วมงานเวทีวิชาการ“เพศศึกษาเพื่อเยาวชน” ครั้งที่ ๑ ที่โรงแรมลำปางเวียงทอง ในเรื่อง “โอกาสเสี่ยงในการมีเพศสัมพันธ์ของฉัน” มีผู้แสดงความเห็นจำนวน ๓๑๙ คน

โอกาสเสี่ยงในการมีเพศสัมพันธ์ของฉัน	หญิง (คน)	ชาย (คน)
๑. รักและไว้ใจ	๕๒ (๑๖.๓๐ %)	๑๒ (๓.๗๖ %)
๒. อยู่สองต่อสองในที่ลับตาคน	๔๘ (๑๕.๐๔ %)	๑๘ (๕.๖๔ %)
๓. ดื่มสุรา / ใช้ยา	๑๘ (๕.๖๔ %)	๒๒ (๖.๙๐ %)
๔. บรรยากาศพาไป	๑๕ (๔.๗๐ %)	๑๗ (๕.๓๓ %)
๕. อยากรู้ อยากรู้	๑๕ (๔.๗๐ %)	๑๒ (๓.๗๖ %)
๖. เที่ยวกลางคืน	๑๔ (๔.๓๘ %)	๘ (๒.๕๑ %)
๗. สื่อลามก	๑๑ (๓.๔๕ %)	๖ (๑.๘๘ %)
๘. แต่งตัวล่อแหลม	๑๑ (๓.๔๕ %)	๕ (๑.๕๗ %)
๙. ขาดความรู้เรื่องเพศ	๗ (๒.๑๙ %)	๓ (๑.๒๔ %)
๑๐. เทศกาลต่างๆ เช่น วาเลนไทน์	๖ (๑.๘๘ %)	๔ (๑.๒๕ %)
๑๑. ค่านิยม	๕ (๑.๕๗ %)	๔ (๑.๒๕ %)
๑๒. ครอบครัวแตกแยก	๓ (๑.๒๔ %)	๓ (๑.๒๔ %)

เมื่อดูจากผลสำรวจ พบว่า ชายจำนวน ๒๒ คน เห็นว่าการดื่มสุรา ใช้ยา เป็นสาเหตุที่ทำให้พวกเขามีโอกาสเสี่ยงในการมีเพศสัมพันธ์มากที่สุด ขณะที่มี ๕ คน ตอบว่าเกิดจากการแต่งกายล่อแหลมของผู้หญิง ส่วนสาเหตุที่ทำให้ผู้หญิงมีโอกาสเสี่ยงต่อการมีเพศสัมพันธ์มากที่สุด คือ ความรักและไว้ใจ รองลงมาคือ การอยู่ด้วยกันสองต่อสองในที่ลับตา

ท้ายสุด การสนทนาครั้งนี้ทำให้เกิดการตั้งคำถามที่ชวนให้หาคำตอบต่อจากผู้เข้าร่วมคนหนึ่ง ซึ่งแสดงความเห็นว่า

“เท่าที่นั่งฟัง คนอื่นจะพูดอย่างไรก็ไม่เป็นไร แต่รู้สึกว่าเสียงที่น่ากลัวที่สุด คือ เสียงของผู้หญิงที่กำลังตัดสินและต่อว่าผู้หญิงด้วยกันเอง”

---

* เรียบเรียงจากการแลกเปลี่ยนความเห็นต่อเครื่องแบบนักศึกษาหญิง ในห้องเสวนาย่อย เรียนรู้จากหนังสั้นของเยาวชน

นำโดย ทีมเยาวชน มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการประชุมวิชาการและตลาดนัดประสบการณ์

“เพศศึกษาเพื่อเยาวชน” ครั้งที่ ๑ : ฮอมแฮง แป๋งตาง สร้างคน เพื่อละอ่อนเหนือ จัดเมื่อวันที่  ๒๔-๒๕  มกราคม  ๒๕๕๑ ณ โรงแรมลำปางเวียงทอง จังหวัดลำปาง โดย เครือข่ายเพศศึกษาและการพัฒนาเยาวชนภาคเหนือ